De activiteit blijft afhankelijk van sturing
Een begeleider moet blijven vragen, voordoen, herhalen of aanwijzen om de activiteit gaande te houden.
Caroline Peters
Begeleiding bij autisme
ADIS™ · SCHOLING VOOR INSTELLINGEN EN ZORGTEAMS
Sociale vaardigheden ontwikkelen vanuit het initiatief van het kind
Kinderen kunnen veel. Maar nemen ze ook zelf het initiatief?
Herken je dat een kind vaardigheden heeft geleerd, maar dat professionals toch steeds moeten vragen, helpen of aanwijzingen geven om een activiteit op gang te houden?
Met ADIS™ leert je team hoe je de omgeving, activiteiten en je eigen handelen zo aanpast dat kinderen meer uit zichzelf gaan communiceren, samenspelen en deelnemen.
3 dagenpraktijkgerichte teamtraining
Incompanyop locatie in Nederland
€ 4.500tarief voor het team
HERKENBAAR IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK?
Wanneer de professional steeds het initiatief moet nemen
Een kind kan een taak uitvoeren, iets vragen of deelnemen aan een spel, maar blijft soms wachten tot iemand aangeeft wat er moet gebeuren.
Vaardigheden worden niet spontaan gebruikt
Het kind laat in een oefensituatie zien wat het kan, maar gebruikt die vaardigheid weinig in spel, routines of contact.
Iedere professional vindt een eigen oplossing
De één helpt snel, de ander wacht langer. Het team zoekt houvast om bewuster en consistenter te reageren.
De vraag is niet alleen: kan het kind dit?
Maar ook: wat maakt dat het kind dit zelf wil en kan doen — zonder dat een volwassene het telkens op gang brengt?
Maar ook: wat maakt dat het kind dit zelf wil en kan doen — zonder dat een volwassene het telkens op gang brengt?
WAT ADIS™ KAN TOEVOEGEN
Meer ruimte voor initiatief. Meer samenhang in het team.
ADIS™ is een ontwikkelingsgerichte werkwijze op basis van principes uit de toegepaste gedragsanalyse (ABA). Het vertrekpunt is wat het kind zelf opmerkt, kiest, doet en communiceert.
Voor de kinderen
- Meer kansen om zelfstandig initiatief te nemen.
- Samenspel en sociale interactie die betekenisvol worden.
- Communicatie die direct effect heeft in het dagelijks leven.
- Meer actieve deelname aan routines en groepsactiviteiten.
Voor de professionals
- Weten wanneer wachten, helpen of aanpassen zinvol is.
- Minder automatisch vragen, herhalen en voordoen.
- De sociale motivatie en initiatieven van het kind herkennen.
- Doelgericht werken zonder elk moment tot een oefening te maken.
Voor de instelling
- Een gemeenschappelijke taal om situaties te bespreken.
- Een meer samenhangende aanpak tussen begeleiders.
- Concrete aanknopingspunten voor casusbesprekingen.
- Een aanpak die aansluit op bestaande dagelijkse activiteiten.
ABA IN NATUURLIJKE SITUATIES · HET KIND ALS VERTREKPUNT
Wat kenmerkt de werkwijze van ADIS™?
ADIS™ bouwt voort op de wetenschappelijke principes van toegepaste gedragsanalyse (ABA), maar vertrekt niet vanuit een reactie die het kind op commando moet laten zien. Eerst kijken we wat het kind zelf doet, communiceert en interessant vindt. Van daaruit creëren we mogelijkheden voor verdere ontwikkeling.
Geen dwang of afgedwongen reacties
We eisen niet dat het kind kijkt, spreekt, imiteert of meedoet. We proberen bij zijn motivatie aan te sluiten door zijn initiatieven te volgen en te respecteren. Ook weigeringen nemen we serieus, zonder noodzakelijke grenzen los te laten. Vanuit wat het kind zelf laat zien, maken we een volgende stap in contact, communicatie of samenspel mogelijk.
Primaire communicatie telt
Een blik, beweging, gebaar, geluid of weigering kan al communicatie zijn. We leren zulke signalen herkennen en er betekenisvol op reageren, zodat het kind ervaart dat zijn initiatief invloed heeft — ook zonder woorden.
Shaping: stap voor stap verder
Met shaping bouwen we voort op kleine initiatieven die er al zijn. We versterken opeenvolgende ontwikkelingsstappen in contact, spel, communicatie en zelfstandige deelname, zonder één perfecte reactie vooraf te eisen.
Natuurlijke bekrachtiging, geen beloningssysteem
Geen stickers, snoepjes of punten als losstaande beloning voor gewenst gedrag. De motivatie groeit doordat het spel doorgaat, iets lukt, iemand reageert en samenwerken plezier en betekenis krijgt.
De omgeving aanpassen vóór extra sturing
We veranderen waar nodig materiaal, afstand, tempo, taak en de rol van de volwassene. Daardoor kan het kind gemakkelijker zelf kiezen, deelnemen, hulp vragen of iets nieuws proberen — midden in het dagelijks leven.
Van initiatief naar wederkerigheid
Het doel is niet dat het kind altijd bepaalt wat er gebeurt. Het leert geleidelijk ook ideeën van anderen opmerken, rollen verdelen, samen problemen oplossen en meedoen aan spel en groepsactiviteiten.
Het begint bij de volwassene — het ‘Blok Nul’. Vertragen, observeren, beschikbaar zijn en de neiging herkennen om meteen te vragen, helpen of corrigeren. Zo ontstaat ruimte om samen te spelen, zonder van ieder speelmoment een oefening te maken.
Shaping en natuurlijke bekrachtiging zijn bekende ABA-principes. De eigen benadering van ADIS™ zit in de samenhang tussen deze principes, sociale motivatie, primaire communicatie, verbinding en coregulatie.
EEN GEDEELDE MANIER VAN KIJKEN EN HANDELEN
De vier ADIS™-blokken
De blokken zijn geen vast stappenplan. Ze helpen professionals om binnen uiteenlopende situaties bewust te kiezen wat zij doen — en wat zij het kind zelf laten ontdekken.
Afwachten & Toevoegen
Eerst zien wat het kind doet. Daarna alleen toevoegen wat het spel of de activiteit verder kan helpen.
Duiden & Doen
Herkennen wat het kind uitdrukt en er zo op reageren dat zijn communicatie echt invloed heeft.
Interactie & Samen doen
Activiteiten vormgeven waarin kind en professional allebei een echte bijdrage leveren.
Selecteren & Volgen
Verder bouwen op wat het kind zelf kiest en op de ontwikkelingsstappen die daadwerkelijk ontstaan.
De drie pijlers zijn verbinding, communicatie en coregulatie. De uitvoering blijft altijd afgestemd op het individuele kind.
KIJK MEE IN DE PRAKTIJK
Wat verandert er wanneer samenspelen zelf aantrekkelijk wordt?
In de training werken we met praktijkvideo's en concrete observaties. Deze twee voorbeelden laten zien hoe initiatief, samenspel en spontane communicatie zich in de tijd kunnen ontwikkelen.
PRAKTIJKVOORBEELD 1
Spook: van naast elkaar naar samen spelen
Eind mei lukt het nog niet om bij het spel van het meisje aan te sluiten. Eind september begint ze zelf een spookspel, zoekt contact en voegt nieuwe ideeën toe.
De ontwikkeling is zichtbaar over meerdere sessies, met een onderbreking in de zomer.
PRAKTIJKVOORBEELD 2
De krokodil wordt een spel met anderen
Eerst pakt het jongetje de krokodil en loopt weg. Maanden later ontstaat een gezamenlijk spel. Tien dagen daarna vraagt hij uit zichzelf om de krokodil en spelen andere kinderen mee.
Het gaat niet alleen om woorden kunnen zeggen, maar ze spontaan gebruiken om het spel voort te zetten.
HET DRIEDAAGSE PROGRAMMA · 21 UUR
Dit leer je tijdens de driedaagse ADIS™-teamtraining
We werken drie dagen met praktijkvideo's, observatie en concrete analyses. De inhoudelijke opbouw is voor ieder team hetzelfde; de toepassingen stemmen we af op de kinderen en situaties binnen jullie instelling.
DAG 1 · 7 UUR
De ontwikkeling van Adib: van alleen spelen naar spontaan contact
- Volg aan de hand van video's hoe contact, sociale motivatie, communicatie en wederkerig samenspel zich ontwikkelen.
- Maak kennis met het Blok Nul, de drie pijlers en de vier ADIS™-blokken.
- Analyseer initiatieven en weigeringen, shaping en natuurlijke bekrachtiging: wat doet de volwassene en wat verandert er voor het kind?
DAG 2 · 7 UUR
Sociale vaardigheden ontwikkelen in een groep
- Analyseer videobeelden uit het socialevaardighedengroepje (MIA): hoe ontstaat samenspel tussen kinderen?
- Leer activiteiten, materialen en rollen zo vormgeven dat kinderen elkaar opmerken, communiceren en spontaan deelnemen.
- Bekijk ook moeilijke groepsmomenten: onrust, weigeringen, beurtwisselingen, coregulatie en noodzakelijke grenzen.
DAG 3 · 7 UUR
Verdieping: primaire communicatie, samenspel en coregulatie
- Herken primaire communicatie, waaronder blikken, gebaren, handelingen, geluiden en weigeringen, en bouw daarop voort met shaping.
- Verdiep hoe je gedeeld spel uitbreidt en wederkerigheid ondersteunt zonder een reactie af te dwingen.
- Pas de principes toe in videoanalyses en situaties uit de eigen instelling: wat kun je aanpassen om contact, deelname en samenwerken mogelijk te maken?
Het doel is niet om kinderen voortdurend te laten reageren op instructies.
We leren de omstandigheden zo vorm te geven dat kinderen zelf contact zoeken, communiceren, samenspelen en deelnemen.
We leren de omstandigheden zo vorm te geven dat kinderen zelf contact zoeken, communiceren, samenspelen en deelnemen.
ERVARINGEN UIT DE PRAKTIJK
Wat professionals vertellen over ADIS™
Deze twee professionals volgden ADIS™-scholing in Frankrijk. Hun ervaringen laten zien hoe de principes doorwerken in het dagelijks begeleiden van kinderen en in de samenwerking binnen een team.
“Ik heb geleerd om te vertragen en meer ruimte te laten voor initiatieven van het kind.”
Anaïs vertelt dat ze nu nauwkeuriger kijkt naar wat een kind laat zien en wat hem motiveert. In plaats van direct te sturen of iets voor te stellen, past ze de situatie vaker aan op wat het kind zelf doet. Zij beschrijft dat dit haar manier van werken heeft veranderd.
“Minder instructies en vragen, meer observeren en natuurlijke situaties.”
Gaëlle benadrukt hoe de praktijkvideo’s helpen om de principes te begrijpen en toe te passen. Volgens haar hebben de ADIS™-training en de daaropvolgende supervisie haar team geholpen om prioriteiten te stellen, gewoonten opnieuw te bekijken en de begeleiding verder af te stemmen op de kinderen.
Verkorte vertalingen uit het Frans van gepubliceerde ervaringen. Lees de oorspronkelijke reacties op de Franse ADIS™-website ↗
INCOMPANYTRAINING VOOR INSTELLINGEN
Driedaagse ADIS™-teamtraining
Een praktische training voor teams die kinderen met autisme begeleiden en meer ruimte willen creëren voor spontaan spel, communicatie en initiatief.
- Drie praktijkgerichte trainingsdagen voor jullie team.
- Veel analyse van video's, spel- en alledaagse situaties.
- Werken met dezelfde ADIS™-uitgangspunten, afgestemd op de kinderen en de context.
- Afstemming van het programma op de vragen van de instelling.
Groepsgrootte, btw en eventuele reis- en verblijfskosten worden vooraf in de offerte verduidelijkt. Datum en locatie bepalen we in overleg.
VOOR HET HELE TEAM
€ 4.500
3 trainingsdagen
Incompany in Nederland
Een eerste gesprek is bedoeld om de hulpvraag en de gewenste opzet te verkennen.
PRAKTISCHE VRAGEN
Past deze training bij onze organisatie?
Voor wie is de training bedoeld?
Voor teams van professionals die kinderen met autisme begeleiden, bijvoorbeeld in de zorg, behandeling, dagbesteding of onderwijsgerelateerde ondersteuning. We stemmen inhoud en voorbeelden af op de deelnemers.
Moeten medewerkers al ervaring hebben met ABA?
Dat is geen vereiste voor een eerste gesprek. ADIS™ gebruikt principes uit de toegepaste gedragsanalyse (ABA), maar de training begint bij herkenbare situaties en het leren observeren en aanpassen van de dagelijkse praktijk. We bespreken vooraf welke voorkennis passend is voor de groep.
Is ADIS™ een nieuwe methode naast onze bestaande werkwijze?
ADIS™ biedt gedeelde uitgangspunten voor observeren en handelen. Het doel is niet om overal een extra protocol aan toe te voegen, maar om binnen bestaande situaties de omstandigheden voor spontaan initiatief te verbeteren.
Kunnen we na de training verder begeleid worden?
Als er behoefte is aan verdere toepassing op de werkvloer, kunnen we in overleg bekijken of aanvullende begeleiding of supervisie passend en mogelijk is. Dit maakt geen deel uit van het genoemde tarief voor de driedaagse training.
ONTWIKKELD DOOR CAROLINE PETERS
Ruim 25 jaar ervaring met kinderen, gezinnen en professionele teams
Ik ben gedragsanalist (BCBA en ACC-A) en ontwikkelaar van ADIS™. In mijn werk combineer ik principes van leren en gedrag met een ontwikkelingsgerichte blik op verbinding, communicatie en coregulatie.
De vraag die mijn werk stuurt is niet alleen hoe een kind een vaardigheid kan leren, maar vooral hoe we ervoor zorgen dat het kind die vaardigheid uit zichzelf kan en wil gebruiken — in de echte wereld, met andere mensen.
LATEN WE KIJKEN WAT BIJ JULLIE TEAM PAST
Meer initiatief bij het kind begint met anders kijken en handelen.
Vertel me welke vragen er binnen jullie instelling leven. Dan bespreken we samen of en hoe de driedaagse ADIS™-training daarbij kan aansluiten.
BCBA-certificering nr.: 1-14-16
Gecertificeerd door de BACB sinds 2014.
ACE-aanbieder nr.: IP-25-11837
RDI-certificering
Gecertificeerd RDI-consulent sinds 2022.
Adres
Nijlring 83
5152 VJ DRUNEN
NEDERLAND
Bezoekadres
Rte de la Grange aux Moines
78460 CHOISEL
FRANKRIJK
Tel: +33 6 38 79 36 41
Contact
caroline@aba-instituut.nl
